Το χρώμα του φωτός (Μέρος Β’)

Image 06Το χρωματομετρικό διάγραμμα βασίζεται σε τρες υποθετικές πηγές με κανονικές φασματικές κατανομές τέτοιες ώστε κάθε πραγματικό χρώμα να μπορεί να ταιριαχθεί από κάποιο συνδυασμό των βασικών αυτών. Το πλήρες φάσμα ακολουθεί την καμπύλη γραμμή και έτσι ένα τρίγωνο από χρώματα που ταιριάζει από τρεις πραγματικές λάμπες βρίσκεται μέσα σε αυτό. Μια μαθηματική μετατροπή χρησιμοποιείται για να αναπαρασταθούν γραφικά δοκιμαστικά αποτελέσματα πάνω στο γράφημα.

Ο άξονας Υ δηλώνει πράσινο σε μια κλίμακα από το 0 έως 1, ο Χ προς το κόκκινο και επειδή το άθροισμα των τριών βασικών είναι μονάδα, η άξια 1-X-Y δηλώνει μπλε. Τα ουδέτερα χρώματα βρίσκονται κοντά στο κέντρο του τριγώνου.

Κάθε χρώμα φωτός ή κάθε επιφάνεια κάτω από μια συγκεκριμένη πηγή φωτός μπορούν να αναπαρασταθούν γραφικά με ένα σημείο στο διάγραμμα ή αριθμητικά από τις συντεταγμένες Χ και Υ. Με τον τρόπο αυτό οι μίξεις μπορούν να προβλεφτούν και τα χρώματα όλων των συνδυασμών πχ. δυο χρωματιστών πηγών φωτισμού βρίσκονται σε μια ευθεία γραμμή μεταξύ των σημείων στο διάγραμμα των δυο πηγών.

Η κατάλληλη επιλογή της φωτεινής πηγής παίζει πρωτεύοντα ρόλο στη μελέτη του τεχνητού φωτισμού. Η καλύτερη δυνατή απόδοση που μια φωτεινή πηγή μπορεί να προσφέρει είναι αυτή που εκπέμπει ηλεκτρομαγνητικά κύματα από το πλήρες φάσμα του ορατού φωτός. Ένας εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας για την επιλογή των κατάλληλων πηγών φωτισμού είναι το χρώμα του φωτός που εκπέμπουν.

 Θερμοκρασία χρώματος είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να εκφράσει πόσο ‘θερμό ή ‘ψυχρό’ είναι το φως που εκπέμπεται από κάποια φωτεινή πηγή μετρούμενο σε βαθμούς Kelvin (K)

Έτσι λέμε ότι μια φωτεινή πηγή εκπέμπει θερμό φως όταν η θερμοκρασία χρώματος της είναι < 3000Κ και ψυχρό φως όταν είναι > 5000Κ. Για παράδειγμα ένα λαμπτήρας πυράκτωσης με θερμό λευκό χρώμα έχει θερμοκρασία χρώματος 2700Κ ενώ ένας λαμπτήρας φθορισμού με φως ημέρας έχει αντίστοιχη θερμοκρασία χρώματος 6000Κ.

Δείκτης χρωματικής απόδοσης (CRI – Colour Rendering Index) χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ικανότητας πιστής απόδοσης των χρωμάτων επιφανειών και αντικειμένων από το φως που εκπέμπει μια πηγή φωτός

Συμβατικά λέμε ότι ο χρωματικός δείκτης 100 αντιπροσωπεύει το φως ημέρας. Η σύγκριση της ικανότητας διάκρισης χρωμάτων κάτω από τεχνητές πήγες φωτισμού και από το φυσικό φως, αποτελεί τη βάση αυτού του μέτρου. Έτσι η καλύτερη φωτεινή πηγή κατά αυτή την έννοια είναι ο λαμπτήρας πυράκτωσης αλογόνου που έχει η άριστη χρωματική απόδοση (CRΙ 100). Οι λαμπτήρες αλογόνου  εκπέμπουν περισσότερο στο κοκκινο / κιτρινο τμήμα του ορατού φάσματος και έχουν συνεχόμενο φάσμα όπως και το φως της ημέρας, το οποίο είναι σημαντικός παράγοντας όσο αφορά την ανταπόκριση του ανθρώπινου ματιού στο φως. Οι μόνες άλλες φωτεινές πήγες που ο δείκτης χρωματικής τους απόδοσης κυμαίνεται μεταξύ 90 και 100 είναι ορισμένοι από τους λαμπτήρες φθορισμού.

Θεόδωρος Δ Κοντορήγας MBA MSc PLDA SLL

Θ. Κοντορήγας και Συνεργάτες

Ειδικοί Σύμβουλοι – Μελετητές Αρχιτεκτονικού Φωτισμού

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s